Hoe deze kaart gemaakt is, en hoe je hem beter maakt

Een gids die zegt waar een toilet staat, moet ook zeggen hoe zeker hij dat weet. Dit artikel is de open kaart: waar de gegevens vandaan komen, wat er ontbreekt, en wat er gebeurt als je iets doorgeeft.

Wat een avond intekenen oplevert: OpenStreetMap na een mapping party in Ferrara. Beeld: Mfortini, CC BY-SA 2.0, via Wikimedia Commons. Kaartgegevens © OpenStreetMap-bijdragers.

Waar de 3115 toiletten vandaan komen

OpenStreetMap is de basis. Dat is de vrije wereldkaart die iedereen mag aanvullen. We halen er drie soorten plekken uit: wat als openbaar toilet getagd staat, wat als toiletgebouw getagd staat, en zaken die vermelden dat er een toilet is. Dat laatste levert de 769 listings op met de badge enkel voor klanten — een cafétoilet lost dezelfde nood op, het is alleen geen openbaar toilet, en dat zeggen we er dan ook bij.

Zeven stedelijke opendatasets vullen aan: Stad Gent (twee lijsten, waaronder de opgemeten rolstoeltoiletten), Stad Brussel, Ville de Liège (twee lijsten), Stad Antwerpen en Ville de Verviers. Die steden houden hun eigen sanitair bij en zetten er prijs, rolstoeltoegang en uren bij — precies de velden waar OpenStreetMap het laat afweten. Van hun 673 records waren er 326 nieuw; de andere kenden we al, en die hebben we niet weggegooid maar aangevuld. 198 bestaande toiletten kregen er zo een prijs, een opstelling of een rolstoelmeting bij.

Onder elke listing staat de bron. Staat er niets, dan komt het uit OpenStreetMap.

Waar de gaten zitten

Dit is de eerlijke helft. Van de 3115 toiletten weten we:

Die laatste rij is geen tikfout. Het veld bestaat in OpenStreetMap, maar in heel België is het bij twee toiletten ingevuld — daarom kun je er hier niet op filteren, en waarom dat vervelend is staat in de Eurosleutel.

En 157 van de 565 Belgische gemeenten hebben hier geen enkel toilet. Dat betekent bijna nooit dat er geen staat; het betekent dat niemand het opschreef. Meer daarover in hoeveel openbare toiletten heeft jouw gemeente?

De harde regel: onbekend telt nooit als ja

Als we niet weten of een toilet rolstoeltoegankelijk is, staat er niet gekend — niet ja, en ook geen inschatting. Wie op rolstoel filtert en voor een trap staat, heeft niets aan onze goede bedoelingen. Datzelfde geldt voor uren, prijs en luiertafel.

Het is ook waarom wat maakt een toilet écht toegankelijk? uitlegt dat een bordje met een rolstoel op zich niets garandeert, en waarom bij wc-papier het advies blijft: neem zelf mee.

De foto’s

Bij 285 toiletten staat een foto. Die zoeken we niet zelf bij elkaar: OpenStreetMap verwijst er zelf naar, via Panoramax, Mapillary of Wikimedia Commons. Die drie leveren de fotograaf en de licentie mee, en dat is precies wat een vrije licentie vraagt. Daarbovenop hangt Stad Gent bij vijftien toiletten een wegwijsfoto — de gevel met een pijl naar de deur — uit haar eigen beeldbank. Een foto zonder herkenbare licentie slaan we over — die kunnen we niet correct vermelden, en dan komt hij er niet op.

Wat één correctie oplevert

Onderaan elke toiletpagina staat een correctieformulier. Klopt de naam niet, is het toilet permanent gesloten, zijn de uren veranderd, is het wél gratis: geef het door. Het komt in een moderatiewachtrij en verschijnt na nazicht op de pagina.

Wil je dat het blijvend is, dan is OpenStreetMap zelf de snelste weg. Wat daar verandert, komt bij de volgende ronde hier binnen — én op elke andere kaart en app die op OpenStreetMap draait. Eén avond intekenen in je eigen gemeente doet meer voor de dekking dan wij in een maand kunnen.

Drie dingen die het meeste opleveren, in volgorde:

1. Openingsuren. Het veld dat het vaakst ontbreekt en dat het meeste uitmaakt: een toilet waarvan je niet weet of het open is, is geen toilet. Zie hoe laat gaat een openbaar toilet open?
2. Rolstoeltoegankelijk, ja of nee. Ook een nee is waardevol: dat is iemand een vergeefse rit besparen.
3. Toiletten die er niet op staan. Vooral in de 157 gemeenten waar we er nul kennen.

Wat er nu wél op staat, vind je via de homepage of de radar.