Hoe vies is een openbaar toilet echt?
Veel mensen houden het op, of gaan hurkend boven de pot hangen, uit angst voor wat er op die bril zit. Die angst is grotendeels op de verkeerde plek gericht.

Wasbakken in een openbaar toilet. Foto: Loranchet, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons.
De bril is niet je probleem
Een wc-bril is een droog, glad, koel oppervlak. Dat is ongeveer de slechtste plek die een ziekteverwekker zich kan wensen: weinig vocht, weinig voeding, en een huid op je bovenbenen die geen toegangspoort is. Infecties oplopen door op een bril te zitten is uitzonderlijk zeldzaam.
Wat er wél toe doet, zijn de dingen die je met je handen aanraakt en waar het vochtig is:
| Wat je aanraakt | Waarom het meer risico geeft |
|---|---|
| Deurklink en grendel | Iedereen raakt hem aan, ook wie net niet gewassen heeft |
| Doorspoelknop | Zelfde verhaal, en vlak na het vuilste moment |
| Kraan | Je raakt hem aan met vuile handen en daarna weer met propere |
| Zeeppompje | Vaak het smerigste voorwerp in de ruimte |
| Natte vloer en brilranden | Vocht is wat micro-organismen nodig hebben |
Het echte risico loopt dus via je handen naar je gezicht, niet via de bril naar je huid.
Twintig seconden die alles doen
De hele hygiëne van een toiletbezoek zit in het handen wassen, en dan vooral in de duur. Twintig seconden met zeep — de tijd die je nodig hebt om rustig tot twintig te tellen — haalt het overgrote deel weg. Kort onder de kraan spoelen doet bijna niets.
Daarna komt het stuk dat mensen overslaan: droog je handen echt af. Natte handen geven veel meer over aan alles wat je daarna aanraakt dan droge. Papier is daarvoor het meest betrouwbaar, en heeft als bonus dat je er de deurklink mee kunt vastnemen.
Is er geen zeep, en die situatie komt vaker voor dan je wil: handgel in je tas is de redding. Neem er een met voldoende alcohol, en wrijf tot je handen droog zijn in plaats van hem af te vegen.
Hurken is niet slimmer
Boven de pot hangen voelt properder aan, maar het heeft twee nadelen. Je blaas leegt minder volledig in die houding, wat op termijn geen goed idee is. En je maakt de bril natter voor de volgende — waarmee je precies het probleem creëert dat je zelf wilde vermijden.
Wil je toch niet rechtstreeks zitten: een velletje papier op de bril of een wegwerphoesje doet het werk, en die zitten in heel wat sanitair standaard aan de wand.
Hoe je van buiten al ziet of het meevalt
Je hoeft niet naar binnen om een inschatting te maken:
- Ruikt het naar schoonmaakmiddel of naar urine? Dat verschil zegt meer dan de leeftijd van het gebouw.
- Is er een schoonmaaklijst met verse initialen? Dan is er beleid, en dat is het halve werk.
- Staat er iemand? Bemand sanitair — het schoteltje, de madame pipi — is gemiddeld duidelijk properder. Dat is grotendeels waar je die 50 cent voor betaalt.
- Is het gratis en druk en zonder toezicht? Dan is de kans op tegenvallen het grootst.
Wat je erover kunt zeggen
Op de pagina van elk toilet kun je een beoordeling achterlaten. Dat is geen sterrenspel: het is de enige manier waarop de volgende bezoeker weet of het toilet dat op de kaart staat ook echt bruikbaar is. Een gebouw dat er goed uitziet en al twee jaar niet gepoetst is, ziet niemand op een kaart.
Zoek je iets in de buurt, begin dan bij je gemeente of bij de radar. En wat je voor een betalend toilet mag verwachten, staat in wat kost een openbaar toilet in België?