Naar het toilet in een Belgisch station
Een station is een van de weinige plekken waar je met zekerheid een toilet vindt. Het is ook een van de weinige plekken waar je er bijna zeker voor betaalt.
Stationstoilet in Tienen. Foto: Smiley.toerist, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons.
Wat het kost
Reken op 0,50 tot 1 euro. In de grote stations staat er een poortje met een tarief op; in kleinere stations vind je vaker een schoteltje, een onderhoudsdienst of gewoon een gratis deur. Het tarief hangt af van wie het sanitair uitbaat — dat is lang niet altijd de spoorwegmaatschappij zelf.
Wat je daarvoor terugkrijgt verschilt navenant: in een groot station is er personeel dat de hele dag doorloopt, in een klein station soms een deur die ‘s ochtends open- en ‘s avonds dichtgaat.
Betalen zonder muntje
Steeds meer stationspoortjes nemen contactloos bankkaart of telefoon aan. Steeds meer, maar niet allemaal: op kleinere stations en aan oudere poortjes werkt enkel muntgeld.
Dat is een reëel risico voor wie nooit cash op zak heeft. Twee gewoontes lossen het op:
- Hou een muntstuk van 50 cent apart in je jas of tas. Niet om uit te geven — om te hebben.
- Betaal aan de bemande kant. Waar een onderhoudsmedewerker zit, is er bijna altijd een oplossing. Waar een automaat staat, niet.
Zie je op onze kaart een station staan waar contactloos betalen intussen werkt, of net niet, dan is dat precies het soort detail dat een correctie waard is.
Tot hoe laat is het open?
Meestal volgt het sanitair de openingsuren van de stationshal, niet die van de treinen. Dat is het addertje: er rijdt nog een trein om kwart voor één ‘s nachts, maar de hal en dus het toilet zijn dan al uren dicht.
- Grote stations: ruime uren, vaak van vroeg in de ochtend tot laat in de avond.
- Kleine stations: vaak enkel wanneer er een loket of onderhoud is, soms alleen overdag.
- Onbemande stopplaatsen: meestal geen sanitair, ook al staat er een gebouwtje.
Op de detailpagina van elk toilet staan de uren die wij kennen, en de radar toont alleen wat nú open is. Uren die uit OpenStreetMap komen zijn de bedoeling van de uitbater, niet de garantie van vanavond.
Als het gesloten of buiten dienst is
Stationssanitair valt geregeld uit — vandalisme, een defect, of een schoonmaakronde. Dan gelden dezelfde vangnetten als elders in de stad:
- De trein zelf. Bijna elke Belgische trein heeft een toilet aan boord, gratis. Op korte binnenlandse ritten is dat vaak de snelste oplossing van allemaal.
- De horeca in of naast het station. Als klant kom je binnen; als passant is het vragen. Waarom dat zo is, staat in heb je recht op een toilet?.
- Een winkelcentrum of bibliotheek in de buurt. Vaak op wandelafstand van een stadsstation, en gratis.
Ben je met een aangepast toilet geholpen, kijk dan ook naar de Eurosleutel: stations zijn precies het soort plek waar dat slot hangt.