Het toilet is dicht of kapot: wat doe je nu?

Je hebt het opgezocht, je bent ernaartoe gelopen, en er hangt een blad papier over de deur. Dat is het vervelendste scenario van deze hele site: niet dat er niets is, maar dat er iets is dat er niet meer is.

Een gesloten openbaar toilet met een handgeschreven bord dat naar het dichtstbijzijnde alternatief verwijst — precies wat er zou moeten hangen. Foto: Jarred Crowe, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.

Eerst: is het dicht, of is het gewoon nog niet open?

Die twee zien er identiek uit en vragen een ander antwoord.

• Buiten de uren. Van de toiletten op deze site hebben er 715 ingevulde openingsuren en zijn er 197 als 24/7 open genoteerd. Voor de rest weten we het niet — en een gesloten deur om acht uur ‘s ochtends betekent vaak gewoon dat het om negen uur opengaat. Zie hoe laat gaat een openbaar toilet open?.
• Seizoensluiting. Aan de kust en in parken is de helft van het aanbod een zomerzaak. Zie toiletten aan de kust en een toilet in het park.
• Tijdelijk defect. Een bordje, een lint, een dichtgeplakte deur.
• Definitief weg. Gesloopt, herbestemd of nooit heropend na vandalisme.

Wat je nu doet, in volgorde

1. Kijk in de radar. Die toont wat er in je omgeving nú open is, gesorteerd op afstand.
2. Ga naar het dichtste gebouw met personeel. Een bibliotheek, een ziekenhuis, een station of een winkelcentrum is bijna altijd de snelste zekerheid. Zie de bibliotheek en het ziekenhuis.
3. Vraag het in een café. Op het moment dat je voor een dichte deur staat, is dat de snelste oplossing binnen honderd meter. Zie naar het toilet in een café.
4. Meld het pas daarna. Eerst je eigen probleem oplossen, dan dat van de volgende.

Waar je het meldt

Bij de gemeente. Elke Belgische gemeente heeft een meldpunt voor defecten aan het openbaar domein — een formulier op de gemeentesite, een app, of gewoon een telefoonnummer van de technische dienst. Een defect toilet valt daar netjes onder. Wat helpt in je melding:

• De precieze locatie: straat en nummer, of het punt op de kaart.
• Wat er mis is: deur op slot, water stuk, vuil, vandalisme.
• Wanneer je het zag. Een datum maakt van een klacht een vaststelling.

Dit werkt beter dan mensen denken. Een gemeentelijk toilet dat niemand meldt, wordt pas ontdekt bij de volgende ronde — en die rondes zijn zeldzamer dan je hoopt.

Bij de uitbater. Hangt het toilet aan een station, een winkelcentrum, een tankstation of een keten, dan is de gemeente niet de eigenaar. Meld het aan de balie ter plaatse; dat is de kortste weg.

Bij ons. Onderaan elke toiletpagina op deze site staat een correctieformulier. Daar kun je onder meer doorgeven dat een toilet permanent gesloten is, of de uren, de prijs, de rolstoeltoegankelijkheid en de luiertafel corrigeren. Dat verandert niets aan de deur, maar het spaart de volgende bezoeker de wandeling.

Waarom er zo veel dicht is

Een openbaar toilet is duur in onderhoud en gevoelig voor vandalisme, en de rekening ligt bij de gemeente terwijl het gebruik bij iedereen ligt. Dat is de kern van de zaak, en het is de reden waarom er in België over dertig jaar meer toiletten verdwenen dan bijgekomen zijn. De cijfers en de logica erachter staan in wat kost een openbaar toilet?.

Waar gemeenten het probleem wél oplossen, gebeurt dat met toiletten die zichzelf schoonmaken en na een kwartier ontgrendelen — zie het zelfreinigende straattoilet — of met sanitair dat aan een bemand gebouw hangt in plaats van los in het landschap te staan.

En als er echt niets meer is

Dan kom je in de grijze zone terecht die in wildplassen in België beschreven staat: een gemeentelijke overtreding, met boetes die per gemeente verschillen. Goed om te weten voor het zover is.

Kom je een toilet tegen dat hier nog als open staat maar dicht is? Geef het door via het formulier onderaan die pagina. Eén melding volstaat.