Toiletten in winkels, warenhuizen en shoppingcentra
In een winkelstraat sta je zelden meer dan tweehonderd meter van een toilet. Het probleem is dat bijna geen enkel daarvan op een kaart staat — ook niet op deze. Dit artikel gaat dus niet over zoeken, maar over weten waar je moet aankloppen.
Wijnegem Shopping Center. Foto: Ziyalistix, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons.
Waarom de kaart hier tekortschiet
Van heel België kent OpenStreetMap elf supermarkten en tien shoppingcentra met een toilet erin. Dat is niet wat er staat, dat is wat er ingetekend is. Winkelsanitair wordt zelden gemapt: het staat binnen, het heeft geen adres van zichzelf, en wie het gebruikt denkt er nadien niet meer aan.
Wat er wél op deze site staat, zijn de 769 toiletten met de badge “enkel voor klanten” — cafés, winkels en zaken waarvan bekend is dat er een toilet is. Handig, maar het is het topje. Voor de rest werk je met vuistregels.
De vuistregels
| Waar | Kans op een toilet | Let op |
|---|---|---|
| Shoppingcentrum (Wijnegem, K in Kortrijk, Docks, City2…) | Zo goed als zeker | Meestal op de verdieping of bij de foodcourt, soms betalend |
| Warenhuis of grootwarenhuis | Groot | Vaak achteraan of boven, bordjes zijn klein |
| Bouwmarkt, meubelzaak, tuincentrum | Groot | Ruim, gratis, en zelden druk. De onderschatte optie |
| Grote supermarkt aan de rand | Redelijk | Vraag het aan de kassa, het is er meestal wel |
| Kleine buurtsupermarkt of citywinkel | Klein | Hier is het personeelstoilet het enige toilet |
| Kledingketen in de winkelstraat | Klein | Pashokjes wel, toilet zelden |
De vuistregel achter de vuistregels: hoe groter het gebouw en hoe langer mensen er blijven, hoe zekerder het toilet. Iemand die een keuken komt uitkiezen blijft twee uur; iemand die sokken koopt blijft vier minuten. Dat verschil zie je terug in het sanitair.
Wat het kost
Meestal niets. In shoppingcentra kom je soms een poortje tegen van 0,50 euro, af en toe met een muntje of een token dat je aan de kassa krijgt of achteraf mag inruilen. Meer over prijzen staat in wat kost een openbaar toilet in België?
Twee dingen die in een winkel vaker goed zitten dan op straat: er is bijna altijd een luiertafel, en er is bijna altijd warm water en zeep — wat volgens hoe vies is een openbaar toilet echt? het enige is dat echt telt.
Als ze zeggen dat het enkel voor klanten is
Dat mag, en het gebeurt. Wat er in België juridisch wel en niet geldt, staat in heb je recht op een toilet? — kort samengevat: een zaak is niet verplicht je binnen te laten.
Wat in de praktijk werkt:
- Vraag het aan iemand met een naambadge, niet aan de kassa met een rij achter je.
- Zeg waarom. “Mijn dochter moet dringend” of “ik ben zwanger” opent meer deuren dan een discussie over rechten.
- Koop iets kleins. Een fles water kost minder dan een betalend toilet in het station en maakt van de vraag een vanzelfsprekendheid.
- Werkt het niet, ga een deur verder. In een winkelstraat is de volgende optie dertig meter ver. Dat is sneller dan gelijk krijgen.
In Brussel bestaat er zelfs een netwerk van zaken die hun toilet uitdrukkelijk openstellen zonder dat je iets moet bestellen; die staan hier op de kaart met hun eigen naam, als Toilet bij ….
Buiten de winkeluren
Zodra de winkels dicht zijn, valt deze hele categorie weg — en dat is precies het moment waarop de nood het hoogst is. Wat er ‘s avonds en ‘s nachts overblijft, staat in een toilet vinden ‘s nachts. Overdag is er nog een tweede net van deuren die opengaan zonder dat je iets moet kopen: bibliotheek, ziekenhuis, gemeentehuis. De radar rekent de openingsuren voor je door en toont enkel wat nu open is.