Waarom staat er een urinoir en geen toilet?

Je loopt naar het bordje, en er staat een open muurtje van roestvrij staal. Geen deur, geen bril, geen slot. Voor de ene bezoeker is dat opgelost in dertig seconden; voor de andere is het een muur waar een toilet had moeten staan.

Wat de kaart erover weet

Van de 3115 toiletten op deze site is bij 713 bekend hoe ze zijn ingericht. Die verdeling is scherper dan je zou verwachten:

Bijna drie op de tien plekken waarvan we het weten, zijn dus alleen een urinoir. In Gent alleen al staan er 64 in de stadsdatabank. Dat cijfer is geen toeval: het is een keuze die keer op keer opnieuw gemaakt wordt.

Waarom gemeenten ze plaatsen

Een urinoir kost een fractie van een toiletgebouw en vraagt bijna geen onderhoud. Er is geen deur die geforceerd wordt, geen slot dat stukgaat, geen cabine waar iemand in blijft hangen. Spoelen gebeurt automatisch of helemaal niet. Er hoeft niemand langs te komen met een sleutel om ‘s ochtends open en ‘s avonds dicht te doen.

En het werkt, voor het probleem dat de gemeente wil oplossen: wildplassen op een uitgaansplein. Een urinoir naast de frituur op zaterdagnacht scheelt meer natte gevels dan een gesloten toiletgebouw twee straten verder. Wat daarover in de wet staat, lees je in wildplassen in België.

Waarom het maar de helft oplost

De rekening klopt alleen als je één soort bezoeker telt. Een urinoir helpt je niet als je:

• moet zitten — door een aandoening, een operatie, of gewoon omdat het zo gaat
• ongesteld bent en een vuilnisbak en een deur nodig hebt
• zwanger bent, of een peuter bij je hebt die net zindelijk is
• een rolstoel gebruikt
• ook maar even privacy wil

Dat is geen randgroep. Dat is, bij benadering, de helft van de mensen die op dat plein staan, plus een flink deel van de andere helft. Een gemeente die enkel urinoirs zet, heeft het wildplassen aangepakt en de toiletnood niet.

Hoe je vooraf ziet wat er staat

Op elke toiletpagina hier staat Opstelling bij de voorzieningen: Enkel urinoir, Zittoilet, of Zittoilet en urinoir. Staat er niets, dan weten we het niet — en onbekend telt hier nooit als ja. Ga er dus niet van uit dat er een cabine is omdat er niets anders vermeld staat.

Twee praktische regels als je zeker wilt zijn:

1. Een gebouw is beter dan een paal. Sanitair in een stationshal, een bibliotheek of een parkgebouw heeft vrijwel altijd cabines. Een losstaand ding op straat is vaak enkel een urinoir.
2. Een aangepast toilet is altijd een cabine. Staat er een rolstoelbadge, dan is er een deur, een bril en ruimte. Zit het op slot, dan gaat het meestal om het Europese slot; zie de Eurosleutel.

De radar toont wat er open is in de buurt, met dezelfde filters. Klopt er iets niet aan wat wij tonen, dan verbeter je het onderaan de pagina van dat toilet — dat komt bij ons binnen en gaat na nazicht mee de kaart op.